۱۳۹۳ اردیبهشت ۲۹, دوشنبه

فرانک سوییس


زمانی بود که برای یافتن آدرس تقویت واقعی یورو نه به زوج یورو به دلار(EUR/USD)، بلکه باید به زوج یورو به فرانک سوییس(EUR/CHF) نگاه می کردیم از آن جهت که بانک مرکزی سوییس از سال 2011 برای جلوگیری از تقویت بیش از حد فرانک که سبب تورم منفی و تبعات بد برای رشد اقتصادی سوییس بود، حداقل برابری 1.2 را برای یورو در برابر فرانک سوییس قرار داد و اعلام کرد که اگر لازم شود به طور نامحدود یورو خواهد خرید تا یورو هیچگاه ارزشش در برابر فرانک سوییس کمتر از آن سطح هدف نشود. یعنی به طور طبیعی EUR/CHF تمایل به قیمت های زیر 1.2 داشت ولی به اجبار و مصنوعی در این سطح نگه داشته شده بود. پس اگر EUR/CHF می توانست به طرز معناداری از 1.2 فاصله بگیرد به این معنی بود که امید به یورو تا حدود زیادی بازگشته است. اما یک نکته که می تواند این استدلال را خدشه دار کند، دخالت و دستکاری بانک مرکزی سوییس حتی در نرخ های بالاتر است.  
می توان نشان داد که در تمامی این مدت-یعنی از سال 2011 تا کنون= بانک مرکزی سوییس همیشه در حال دخالت فعالانه در بازار برای تضعیف فرانک سوییس نبوده است. شاهد این موضوع نیز شاخص هایی هستند که می توانند آدرس دخالت بانک مرکزی سوییس را نشان دهند. از مهمترین این موارد، یکی "پایه پولی" سوییس یا M0 است که چاپ پول توسط بانک مرکزی سوییس را نشان می دهد که محرک نقدینگی، ایجاد تورم و در ادامه کاهش ارزش فرانک است و نیز یک جای هزینه آن دقیقا خرید ارزهای دیگر در برابر فرانک می تواند باشد تا ارزش فرانک سوییس پایین نگه داشته شود. نمودار M0 نشان می دهد که بانک مرکزی سوییس در سه مقطع، فرانک سوییس بیش از حد نرمال چاپ کرده است که در شکل زیر این سه مقطع نشان داده شده اند. همانطور که نشان داده شده میزان چاپ فرانک در این سه مقطع روند کاهشی داشته است که این خود می تواند دلیلی برای افزایش ارزش فرانک در برابر یورو هم باشد.


مورد دوم نیز طبیعتا میزان ذخایر ارزهای خارجی سوییس هستند. ذخایر ارزهای خارجی سوییس نیز همراستا با سیاست دفاع از تضعیف فرانک نشان می دهند که میزان آنها در این مدت افزایش چشمگیری داشته است اما برعکس انتظارات، اوج دخالت بانک مرکزی سوییس برای خرید ارزهای خارجی نه ابتدای این سیاست در سال 2011 بلکه در سال 2012 بوده است که احتمالا زمانی است که این بانک اطمینان حاصل می کند که یورو پابرجا خواهد ماند و در ضمن نگرانی از تورم منفی در بالاترین حد خود بوده است. بعد از آن تا کنون سطح ذخایر ارزی تقریبا ثابت مانده که این خود یک نشانه از تعادل بازار و عدم نیاز برای دخالت فعال بانک مرکزی سوییس است.


بررسی نمودار قیمتی نیز جالب است. در اوایل سال 2013، EUR/CHF بعد از مدت ها نوسان در نزدیکی همان مرز 1.2، کم کم افزایش یافت و حتی توانست 1.2651 را در حدود یک سال پیش ثبت کند. اما بعد از آن دوباره در اواخر سال 2013، یورو در برابر فرانک سوییس کاهش ارزش یافت به طوریکه در اوج بحران اوکراین 1.2095 را نیز تجربه کرده است که بسیار به خط قرمز بانک مرکزی سوییس نزدیک بود. اما بعد از آن دوباره فرانک اندکی تضعیف شد و حالا در نزدیکی 1.22 در نوسان است.
 اما دلایل تقویت فرانک سوییس به طور عمده در برابر ارزهای دیگر بخصوص در مقابل یورو چه بوده است؟ دو دلیل عمده دخیل بوده اند. یکی سیاست های انقباضی در حوزه مسکن بوده تا از ایجاد حباب در این حوزه جلوگیری شود و دوم نقش "دارایی امن بودن" فرانک سوییس است.
بازار مسکن سوییس یکی از رو به رشد ترین بازارهای مسکن در اقتصادهای پیشرفته بعد از بحران مالی سال 2008 بوده است یعنی بحرانی که دقیقا ریشه در حوزه مسکن و ترکیدن حباب قیمتی در این حوزه داشته است. اما رشد این بازار متناسب با رشد اقتصادی سوییس نیست. همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است قیمت واقعی مسکن از سال 2005 تا کنون حدود 35 درصد رشد داشته است و این رشد در منطقه ای مثل زوریخ حتی تا شصت درصد هم می رسد. این در حالیکه است که در همین زمان بزرگترین سقوط های قیمت مسکن در آمریکا، اروپا و اقصی نقاط دنیا رخ داده است و البته سوییس در این مدت تورم در حد صفر داشته است.

دلیل این افزایش قیمت هم تقاضای رو به رشد مسکن در اثر مهاجرت به این کشور بخصوص از کشورهای اروپایی و تقاضای وام مسکن بدلیل نرخ بهره تقریبا صفر است. در همین اواخر دو اتفاق افتاد که هر دو مورد را نشانه گرفت. یک اینکه مهاجرت روزافزون نیروی کار سبب نارضایتی سوییسی ها شده که این نارضایتی نیز در یک رای گیری در چند ماه پیش نشان داده شد و به دنبال آن ممکن است که مهاجرت حتی موقت به سوییس، سخت تر شده و تقاضای مسکن در ادامه کاهش یابد و دوم اینکه بانک مرکزی سوییس در مواردی پول پیش خرید مسکن را از 20 درصد افزایش داده تا به این شکل قدرت خرید مردم را برای خرید مسکن کاهش دهد. هر دوی این اتفاقات سبب تقویت فرانک شده اند.
در مورد دلیل دوم یعنی فرانک سوییس به عنوان ارز امن نیز باید اشاره شود که از میان ارزهای پرمعامله دنیا که در بازارها آزادانه معامله می شوند هر کدام برای خود نقش و برچسبی دارند. نقش و برچسب فرانک سوییس نیز دارایی امن یا Safe Heaven است یعنی نقشی مانند طلا. این نقش فرانک سوییس سبب می شود که این ارز در دوران بحران های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی به شدت محبوب شود که اوج آن نیز در پی بحران مالی و ترس ناشی از تبعات آن برای دلار در سال 2011 بود به طوریکه برابری فرانک و یورو به نزدیکی یک و در برابر دلار به حدود 0.74 رسید و همین سبب شد بانک مرکزی سوییس برای تضعیف فرانک وارد عمل شود. حالا دوباره علاوه بر ترس ناشی از سقوط بازارهای سهام و نیز بازارهای نوظهور، بحران اوکراین نیز مزید بر علت شده است.
با این تفاسیر روند فرانک سوییس چه خواهد بود؟ فروش فرانک سوییس بخصوص در برابر یورو این روزها یکی از امن ترین معاملات است از آن جهت که می توان مطمئن بود تا آینده به خوبی دور، بانک مرکزی سوییس از کف قیمتی 1.2 برای EUR/CHF دفاع خواهد کرد و بنابراین موقعیت long این زوج، سقوط قیمتی از نوع ارزهای دیگر نخواهد داشت. در ضمن با توجه به شرایط اقتصادی سوییس باید گفت که تضعیف فرانک هنوز برای تقویت اقتصاد مطلوب بانک مرکزی این کشور است. زیرا همین چند ماهی که فرانک کمی تقویت شده است، اثر خود را در کاهش تورم از 0.1 به صفر درصد نشان داده است که زنگ خطری دوباره برای بانک مرکزی سوییس برای جلوگیری از تورم منفی دوباره در سوییس است. بنابراین روند کلی هم تضعیف فرانک است.
اما با این حال، فرانک سوییس مثل خود سوییس و سیستم اجتماعی و اقتصادیش، تغییرات بسیار اندک و مدت دار دارد و نمی توان در حالت عادی انتظار تغییرات شدیدی در کوتاه مدت از آن داشت و برای همین سرمایه گذاری روی فرانک سوییس نیاز به صبر دارد. این مطابق قانون اساسی در رابطه سود و ریسک است. یعنی ریسک کمتر، سود کمتر و حوصله (شاید اعصاب) بیشتر. 

۱ نظر:

  1. سلام آقاي راهداري

    نظرتون راجع به فرانك در برابر دلار و پوند چيه؟

    پاسخحذف