۱۳۹۲ اسفند ۱۷, شنبه

مروری بر بازار ارزهای دنیا در هفته گذشته

این هفته یکی از پرتلاطم ترین هفته های بازار ارز بود. در حقیقت این هفته طبق روال عادی و البته قابل پیش بینی، اتفاقات مهمی از جمله جلسات بانک مرکزی اروپا و انگلیس برای تصمیم گیری در رابطه با نرخ بهره و سیاست های انبساطی و نیز انتشار آمارهای مربوط به بیکاری آمریکا را شاهد بود که هر کدام به تنهایی مقدار زیادی تلاطم به بازار ارز وارد می کنند. اما در کنار این اتفاقات مهم که برنامه ریزی شده و قابل پیش بینی هستند، بحران خاص اوکراین تقریبا در یک هفته گذشته اکثر بازارهای دنیا بخصوص بازار ارز و نیز طلا، نفت و گاز طبیعی را متاثر کرد.
وابستگی شدید اوکراین به انرژی وارداتی و نیز بی ثباتی های سیاسی مداوم، باعث شده است که این کشور نتواند نقش پررنگی در اقتصاد منطقه بازی کند. عمده رابطه اقتصادی این کشور نیز با همسایه خود یعنی روسیه است که به تنهایی معادل رابطه اقتصادی این کشور با کل اتحادیه اروپاست که بخشی از این رابطه نیز یادگار زمان کمونیست هاست که صنایع خاصی از شوروی در اوکراین قرار داده شدند و بازار مصرفی این صنایع نیز تقریبا جز روسیه جای دیگری نخواهد بود. نزدیکی اوکراین به غرب و نیز پیوستن احتمالی آن به اتحادیه اروپا نیز جز  به معنای نابودی این صنایع نیست که محصولات قابل رقابت با صنایع غرب ندارند و در ضمن روسیه را نیز در موضع ضعیفتر اقتصادی قرار خواهند داد. این علاوه بر اهمیت اوکراین به عنوان همسایه روسیه است که عضویت آن در اتحادیه اروپا و ناتو می تواند مرزهای ناتو و اروپا را تا همسایگی روسیه بکشاند. همین دلایل به اوکراین موقعیت ژئوپلتیک یکتایی می دهد و البته موضوع دعوای سیاسی روسیه و غرب بر سر این کشور را کاملا جدی می کند. هر کدام از طرفین نیز اهرم های فشار خود را در این میان دارند. روسیه از همسایگی با اوکراین، جمعیت روس این کشور و نیز واردات گاز اوکراین استفاده می کند و غرب نیز از تمایل مردم اوکراین برای فاصله گرفتن از روسیه و نیز تهدید به تحریم و حتی درگیری نظامی در صورت مداخله نظامی روسیه. اما مسلما اگر احتمال هر چند اندک درگیری نظامی مطرح باشد این درگیری به اوکراین محدود نخواهد بود از آنجا که این درگیری بین قدرت های بزرگ یعنی روسیه از یک طرف و اروپا و آمریکا از طرف دیگر خواهد بود و این اتفاق با جنگ های ساده قبلی بین یک ابرقدرت و کشور ضعیف تر متفاوت است. بخش عمده تحولات اوکراین در روز شنبه و یکشنبه با تصرف کریمه آغاز شد و به همین دلیل با بسته بودن بازارها نمی شد که اثرات این اتفاقات بر بازارها دیده شود. اما آنچه که قابل پیش بینی بود این بود که دارایی های امن از جمله طلا، فرانک سوییس، ین ژاپن، اوراق قرضه آمریکا باید با استقبال مواجه می شدند. در ضمن به دلیل نقش روسیه در بازار نفت و گاز طبیعی که اتفاقا اوکراین نیز یکی از مبادی انتقال گاز روسیه به شرق اروپاست و همچنین در دیگر کالاها از جمله گندم انتظار می رفت که این کالاها نیز با افزایش قیمت مواجه شوند.
به همین دلیل بعید نبود که با شروع معاملات در صبح زود روز دوشنبه در سیدنی، بسیاری از دارایی ها با شوک قیمتی مواجه شوند. مثلا طلا با صعود حدود دو درصدی حتی قیمت 1355 دلار در هر انس را نیز تجربه کرد، فرانک سوییس تقویت شد و به مرز برابری 1.21 در برابر یورو نیز رسید که در یک سال گذشته بی سابقه بوده است، یورو اما در برابر دلار نیز با افت مواجه شد زیرا در هر درگیری احتمالی بر سر اوکراین، اتحادیه اروپا بیشترین آسیب ها را به نسبت آمریکا متحمل خواهد شد، ین ژاپن نیز علیرغم از دست دادن امن بودن خود بدلیل سیاست های انبساطی شدید بانک مرکزی ژاپن، تقویت شد و  به کانال 101 در برابر دلار رسید، بازدهی اوراق قرضه آمریکا نیز کاهش یافت و در کل همه این موارد نشان می داد سرمایه گذاران از ارزها و دارایی های پر ریسک در این شرایط به سمت دارایی های کم ریسک تر هجوم آورده اند. علاوه بر این، دیگر کالاهای مرتبط با روسیه از جمله نفت و نیز گندم در بازار جهانی با افزایش چند درصدی قیمت مواجه شدند. اما این اتفاقات زیاد طول نکشید و با شکسته شدن سکوت توسط آقای پوتین در روز سه شنبه در رابطه با این بحران و فروکش کردن مقطعی بحران به ناگهان بازارها نفس راحتی کشیدند و آن دارایی های امن تقریبا به قیمت های قبل خود برگشتند. طلا به 1330 دلار در هر انس افت کرد، فرانک سوییس به برابری 1.22 در برابر یورو رسید، یورو رشد محتاطانه ای را تجربه کرد از آن جهت که چشم به جلسه بانک مرکزی اورپا در پنجشنبه داشت، قیمت اوراق قرضه آمریکا نیز افت کرد و قیمت نفت نیز تا دو درصد سقوط را تجربه کرد. به هر حال این هفته به خوبی می شد یک پرواز رفت و برگشت به سمت دارایی های امن را بدلیل بحران اوکراین مشاهده کرد. در ادامه هفته اما بحران اوکراین آن طور که انتظار می رفت بهبود نیافت. رای مجلس منطقه خودمختار کریمه به برگزاری رفراندم و اعمال تحریم آمریکا بر علیه نزدیکان پوتین حاکی از آن بود که این بحران خاتمه نیافته است و هنوز ممکن است که در آینده شاهد تحولات بیشتری باشیم و به همین دلیل تا پایان هفته بازار ارز به نوعی در آماده باش به سر می برد تا با وخامت شرایط، دوباره به دارایی های امن پرواز کند. شاید به همین دلیل بود که در هفته گذشته اعلام شد که شرکت های بزرگ سرمایه گذاری در هفته گذشته بیشترین میزان دارایی هایی را خریداری کرده اند تا بتوانند موقعیت های خود را در برابر هرگونه اتفاق احتمالی در روسیه بیمه کنند.
همانطور که در ابتدا اشاره کردم، علاوه بر تحولات اوکراین، اتفاقات مهم دیگری نیز در این هفته وجود داشت از جمله جلسه بانک مرکزی انگلیس برای تصمیم گیری راجع به نرخ بهره و تداوم سیاست های انبساطی این بانک. انگلیس مانند آمریکا برنامه محرک مالی را در حال اجرا دارد تا در کنار نرخ بهره پایین به تحریک اقتصاد این کشور پس از بحران مالی سال 2008 کمک کند و در سیاستی مشابه با فدرال رزرو در آمریکا، بانک مرکزی انگلیس متعهد به ادامه این سیاست تا رسیدن به نرخ بیکاری 7 درصد است. در ماه های اخیر هم نرخ بیکاری بهبود چشم گیری داشته است و هم این سیاست های انبساطی اثرات حبابی خود را در بازارهایی مثل مسکن در حال نشان دادن هستند. با اینکه با توجه به نگرانی های ناشی از اثرات جانبی این سیاست ها، انتظار بازار کاهش سیاست های انبساطی بانک مرکزی انگلیس بوده است اما این بانک حتی در جلسه این هفته نیز با اتفاق آراء به تداوم این سیاست ها رای داد. پوند اما واکنش چندانی نشان نداد از آن جهت که این تصمیم را انتظار داشت و نیز خود را با قطع این سیاست ها در آینده نزدیک هماهنگ کرده است. بخشی از این رفتار بانک مرکزی انگلیس نیز به حساب جنگ ارزی می تواند گذاشته شود از آن جهت که پوند در مدت کوتاه چند ماهه رشد زیادی را تجربه کرده است که در دوران نقاهت اقتصاد انگلیس، خبر خوبی برای اقتصاد این کشور نیست. البته در این هفته پوند در اثر تضعیف دلار کمی تقویت شد که در ادامه به دلیل آمار بیکاری آمریکا و تقویت دلار دوباره کاهش را تجربه کرد.
در منطقه یورو جلسه مشابهی بود با این تفاوت که بانک مرکزی اروپا در ابتدای راه اتخاذ سیاست های انبساطی است و اصلا شاید چنین سیاست هایی را اتخاذ نکند. هنوز انتظارات زیادی برای اقدامات بیشتر این بانک برای حل مشکل بیکاری، تورم پایین و رشد اقتصادی پایین وجود دارد. در جلسه بانک مرکزی اروپا در این هفته اما سیاست انبساطی جدیدی اتخاذ نشد و در ضمن آقای دراگی، ریاست این بانک، تصویر بهتری از اقتصاد این حوزه ارائه کرد و پیش بینی رشد اقتصادی حوزه یورو را 1.2 درصد اعلام کرد که به نسبت پیش بینی قبلی این بانک در انتهای سال 2013 که 1.1 درصد بود، 0.1 درصد رشد نشان می دهد. اما در عین حال عدد تورم پیش بینی شده برای سال 2014 به یک درصد کاهش یافت که 0.1 درصد کمتر از پیش بینی قبلی آن یعنی 1.1 درصد بوده است اما رییس این بانک اعلام کرد که این تورم پایین خطر جدی برای حوزه یورو به حساب نمی آید. در مجموع این جلسه خبر خوبی برای یورو بود که توانست با جهش به برابری بالای 1.38 در برابر دلار برسد و البته خبر بد برای بازار سهام که اثر آن با کاهش شاخص بورس های اروپایی در روز بعد همراه شد.  

خبر مهم بعدی که می توانست دلار آمریکا را نیز متاثر کند انتشار آمار بیکاری این کشور در روز جمعه بود. آمار بیکاری آمریکا تقریبا متلاطم کننده ترین خبر بازارهاست از آن جهت که عامل مهمی در تصمیم فدرال رزرو برای متوقف کردن سیاست های محرک مالی این بانک است. این هفته بسیاری انتظار شنیدن خبرهای بد از آمار بیکاری آمریکا را داشتند از آن جهت که سرمای شدید ابتدای سال بسیاری از آمارهای اقتصادی را متاثر کرده بود. اما مثل دفعات قبل مثلا بعد از تعطیلی دولت در آمریکا در سال 2013 این اتفاق نیفتاد و با وجود سرمای شدید ابتدای سال 2014، آمار اشتغالزایی امیدها را بازگرداند. اما با وجود بهبود آمار اشتغالزایی، در کل آمار بیکاری با 0.1 درصد رشد به 6.7 درصد رسید که این اتفاق زیاد دور از انتظار هم نبود زیرا که آمار بیکاری در طی دو ماه گذشته با خروج داوطلبان از بازار کار به شدت کاهش یافته بود و برگشت مختصر آن قابل پیش بینی بود. اما در کل هم دلیل این اتفاق زیاد بد نبود به این دلیل که نشان می داد افراد بیشتری برای یافتن شغل وارد بازار کار شده اند و این به آن معناست که بیکاران بیشتری امید به یافتن شغل در اثر بهبود اقتصاد دارند. به هر حال اما این خبر خیلی خوب هم برای دلار نیست. مجموع این اثرات در نهایت سبب شد که علیرغم تقویت اولیه دلار، در ادامه دلار با کمی تضعیف در نرخ های متعادل تری به کار خود پایان دهد. 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر