۱۳۹۲ بهمن ۲۳, چهارشنبه

صعود طلا در سقوط بازارهای نوظهور

مقاله من در روزنامه دنیای اقتصاد که هفته پیش چاپ شده است.
.
.
.
مدت مدیدی است که بازار طلا تحت تاثیر کاهش سیاست های انبساطی در آمریکا قرار داد و نتیجه آن نیز سقوط های تاریخی طلا در سال 2013 بود که این فلز گرانبها را تبدیل به کابوسی برای سرمایه گذاران کرد. اما جالب است که تمامی این سقوط ها در زمان قبل از کاهش واقعی سیاست های انبساطی توسط فدرال رزرو رخ داد و بعد از عملی شدن عقبگرد از سیاست های انبساطی، بر خلاف انتظارات طلا سقوط چندانی را تجربه نکرد و در مقابل حتی توانست در یکی دو هفته اخیر به قیمت های قبل از عملی شدن کاهش سیاست های انبساطی باز گردد. اوج این رفتار متناقض طلا در روز چهارشنبه و با اعلام کاهش 10 میلیارد دلار دیگر از خرید اوراق قرضه اتفاق افتاد. طلا به جای کاهش در واکنش به این خبر، افزایش اندکی را تجربه کرد و تا مدتی نیز در همان سطوح باقی ماند. طلا اما در روزهای بعد افت قیمتی را تجربه کرد. این افت و خیزهای متناقض، سبب سردرگمی برای پیش بینی رشد قیمت طلا شد. اما کلید درک این رفتارهای متناقض طلا را باید این روزها در جایی به جز آمریکا و در بازارهای نوظهور یافت.
اقتصاد دنیا پس از شروع بحران مالی در آمریکا، بر اساس نوش داروی سیاست های انبساطی فدرال رزرو رشد کرده است. این سیاست ها در کنار کاهش ارزش دلار و در ادامه افزایش قیمت طلا، سبب بهبود سوددهی شرکت ها و رشد بازارهای سهام آمریکا و بهبود بازار کار این کشور شده است. حالا با بهبود اوضاع اقتصادی آمریکا و کاهش سیاست های انبساطی، سوال اساسی آن است که آیا شرکت های آمریکایی توانایی روی پای خود ایستادن بعد از اتمام این سیاست ها را دارند؟ جواب این سوال از آن جهت برای طلا مهم است که یکی از کارکردهای طلا پوشش مخاطرات بازارهای دیگر بخصوص بازار سهام است و اگر بازارهای سهام سقوط کنند، آن موقع می توان به رشد قیمت طلا چشم داشت. اگر فدرال رزرو را مطلع ترین منبع از اقتصاد آمریکا بدانیم و تصمیماتش را منطقی فرض کنیم، این بانک باید تصمیم خود را به گونه ای گرفته باشد که از این موضوع اطمینان حاصل کرده باشد که شرکت های آمریکایی توانایی حرکت بدون سیاست های انبساطی را دارند و سقوط بازارها در اثر این تصمیم اتفاق نخواهد افتاد. اما این نکته لزوما به این معنی نیست که فدرال رزرو به بازارهای دیگری که در آمریکا نیستند ولی همانند بازارهای آمریکا از سیاست های انبساطی بهره برده اند، نیز تعهدی دارد. بازارهای نوظهور از این دست هستند. 
در حقیقت اقتصاد آمریکا تنها اقتصادی نبوده است که از سیاست های انبساطی فدرال رزرو بهره برده است. در کنار آمریکا، یکی از مهمترین برنده ها در این دوره، اقتصاد بازارهای نوظهور بوده است. در چند سال گذشته که بخش مهمی از اقتصادهای پیشرفته با رکود دست و پنجه نرم می کرد، بعضی از کشورهای بازارهای نوظهور حتی توانستند رشدهای اقتصادی نزدیک ده درصدی را نیز تجربه کنند. اما این رشدهای اقتصادی حیرت انگیز، بیشتر بر اثر جذب سرمایه های ناامیدی بود که از اقتصادهای پیشرفته به سمت آنها سرازیر شده بود، تا بتواند بازدهی مناسبی داشته باشد و تزریق دلار توسط فدرال رزرو نیز این جریان را تقویت می کرد. اما حالا با بهبود بازار اقتصادهای پیشرفته، بخصوص بهبود چشمگیر اقتصاد آمریکا و کاهش ریسک در این کشور، سوال اساسی آن است که چه اتفاقی برای بازارهای نوظهور خواهد افتاد اگر جریان سرمایه در این کشورها معکوس شود و آیا بازارهای نوظهور توانایی گذر از این دوران را دارند؟
تحولات این روزها نشان داد که بازارهای نوظهور بر خلاف طلا که به سرعت خود را با سقوط های شدید با شرایط جدید منطبق کرد، هنوز خود را با کاهش سیاست های انبساطی در آمریکا و خروج سرمایه از این کشورها انطباق نداده اند و به همین دلیل در دو هفته اخیر به شدت تحت تاثیر احتمال کاهش سیاست های انبساطی فدرال رزرو قرار گرفتند و هم در بازار سهام و هم در بازار ارز سقوط را تجربه کردند. البته واضح است که دلیلی وجود ندارد که در وضعیت فعلی، سرمایه ها مانند گذشته در اقتصادهای نوظهور باقی بمانند وقتی که ریسک های سیاسی و اقتصادی بعضی از این کشورها به نسبت آمریکا در حال حاضر بالا به نظر می رسد. مثلا اتفاقات جاری در ترکیه نمونه بارز این نوع ریسک هاست. شاید یکی دو سال پیش در مورد ترکیه می شد ریسک های سیاسی این کشور را مانند احتمال درگیری نظامی در سوریه و یا دادگاهی کردن نظامیان متهم به کودتا نادیده گرفت به دلیل اینکه ریسک های اقتصادهای پیشرفته که در بیکاری و تورم پایین دست و پا می زدند، کم از ترکیه نبوده است. اما با بهبود اقتصادهای پیشرفته بخصوص آمریکا و بهبود چشمگیر ریسک پذیری سرمایه گذاران در اقتصاد آن، حتی اتفاقی مثل موضوع فساد مالی در ترکیه و جدال قدرت آقای اردوغان و آقای گولن، تقریبا به کابوسی برای اقتصاد این کشور تبدیل شده است. اضافه شدن این مشکلات داخلی به مشکلات دیگری که تقریبا همه بازارهای نوظهور با آن دست به گریبان هستند، سبب شد لیر ترکیه در مدت کوتاهی به شدت سقوط کند تا آنجا که بانک مرکزی ترکیه بر خلاف وعده ها و شعارهای آقای اردوغان برای پایین نگه داشتن بهره، برای حفظ ارزش لیر، مجبور شد یک شبه نرخ بهره لیر را تقریبا دو برابر کند تا از سقوط بیشتر ارزش لیر جلوگیری کند. سیاستی که تا حدودی هم موفق بود. به جز ترکیه دیگر بازارهای نوظهور نیز مشکلات عدیده داشتند. برزیل یکی از کشورهایی بود که با اعتراضات درباره نابرابری درآمدی و فساد مواجه بود. روپیه هند نیز از ابتدای سال وضعیت خوبی ندارد. اخبار چین نیز دلالت بر آن دارد که رشد اقتصادی این کشور در حال فرود است. نکته ای که سال هاست بسیاری از اقتصاددانان در مورد آن و تبعات آن بر اقتصاد جهانی هشدار می دهند. اقتصاد چین بزرگترین موتور محرک اقتصاد جهانی در زمان بحران اقتصادی و مهمترین شریک تجاری بازارهای نوظهور بوده است و همین سبب شده که اتفاقات نه چندان خوب این کشور، مصائب بازارهای نوظهور را دو چندان کند.
با توجه به این شرایط پس بعید نبوده است که بازارهای نوظهور هم خود را برای روزهای سخت آینده آماده کرده باشند. مثلا سیاستمداران چینی متوجه شدند که رشد آنها در این سال ها به جای تکیه بر مصرف داخلی، بیشتر در اثر جذب سرمایه های خارجی بوده است و به همین دلیل در حال تصویب تغییرات ساختاری در نظام بانکی و اقتصادی خود هستند تا بتوانند رشد اقتصادی خود را از طریق مصرف گرایی داخلی تقویت کنند. یا مثلا کشور کره، ذخایر ارزی خود را به شدت افزایش داده است تا بتواند ارزش وون را در برابر خروج سرمایه حفظ کند اگرچه با این وجود، بانک مرکزی کره در هفته گذشته پیش بینی رشد اقتصادی این کشور در سال 2014 را کاهش داد و از 3.8 درصد به 3.2 درصد رساند. اعداد رشد اقتصادی اکثر اقتصادهای نوظهور نیز در همین محدوده است که بر خلاف سال های طلایی گذشته اشان، در حدود پیش بینی های رشد اقتصادی آمریکا در سال 2014 است. با تمامی این تفاسیر، اقتصادهای نوظهور دنیا در حال تجربه زمان جدیدی هستند که هنوز ابعاد آن را به طور کامل نمی شناسد و به همین دلیل در پی اخبار به شدت ممکن است تحت تلاطم قرار بگیرند.
حال با این توضیحات اثر تلاطم بازارهای نوظهور بر قیمت طلا چیست؟ مسلما این تلاطم ها سبب فرار سرمایه بیشتر از اقتصادهای نوظهور می شوند که بخشی از این سرمایه ها جذب دارایی های امن از جمله طلا، فرانک سوییس و حتی اوراق قرضه آمریکا و یا آلمان می شود. دقیقا به دلیل هجوم سرمایه به این بازارها بود که طلا و اوراق قرضه بر خلاف انتظار در روز چهارشنبه و قبل از آن افزایش قیمت داشتند و فرانک سوییس نیز در برابر دلار تقویت شد. اما بعد از روز چهارشنبه، با هضم خبر کاهش سیاست های انبساطی فدرال رزرو در بازارها و ثبات و حتی بهبود آنها بخصوص در بازارهای نوظهور، بخشی از جریان سرمایه در جهت معکوس حرکت کرد. به این ترتیب دارایی های امن از جمله طلا کاهش قیمت را تجربه کردند.
این اتفاقات اما یک نکته مهم را نشان داد و آن اینکه در سطوح فعلی قیمت طلا، قدرت افزایشی قیمت طلا در اثر ریسک سقوط بازارهای نوظهور بیش از قدرت کاهشی قطع سیاست های انبساطی در آمریکاست. رخداد بحرانی شبیه بحران شرق آسیا در دهه نود، دوباره در آن سطح و اندازه محتمل به نظر نمی رسد. اما در صورت رخداد اتفاق مشابه، اثرات مخرب آن بر اقتصاد جهانی تنها دلیلی است که می تواند سبب صعود دوباره قیمت طلا در این روزها شود. در غیر این صورت طلا هنوز روند کاهشی ملایمی خواهد داشت اگرچه شاید بتواند صعودهای مقطعی را نیز تجربه کند.

۵ نظر:

  1. بازار در این هفته نکات جالبی داشت . اگر به تاریخ قسم خوردن رییس بانک مرکزی امریکا دقت کنید همیشه دو روز پشت سر هم این اتفاق میفته و مارکت در این روزا حرکات زیادی داره . اما این هفته یکی انجام شد و دیگری را هر روز در کلندر جابجا کردن و الان به هفته دیگه منتقل شد علت را اب و هوا اعلام کردند. به نظر من این بازی با مارکت است و به قول دوستی راهنما راست زدن چپ می پیچن .

    پوند به دلار از همه بیشتر حرکت داشته حدود 400 پیپ در یک هفته و دیشب اخر وقت هم روند صعودی داشت در حالیکه تمام مارکتها ایستا بود . باز هم بازی با مارکت. و اصلا نه تکنیکال و نه فاند روش تاثیر داشت حتی یورو به دلار 5 شنبه نزولی شد و جمعه 150 پیپ بالا اومد اون هم به خاطر چند فاند معمولی

    به هر حال شاید من اشتباه کنم . اما تمامی این ها نشانه هایی قبل از طوفان است اما به هر حال اونس را در بلند مدت هنوز نزولی شدید می بینم


    پاسخحذف
  2. در مورد نکته اول شاید بعدا مطلبی بنویسم که ایا در حال حاضر با بازار طلا دارد بازی می شود یا روندهای آن درست هستند
    اما در مورد پوند مطمئن هستم که شما اشتباه می کنید. هفته قبل جلسه بانک مرکزی انگلیس بود و لحن رییس آن بانک کمتر از انتظار به سیاست های انبساطی دلالت داشت. نوشته های قبلی من رو هم بخونید متوجه می شوید که روند پوند مثبت است. البته به شرطی که شرایط برای دلار ثابت باشد.
    مثلا این نوشته
    http://www.rahdari.net/2014/01/blog-post_27.html

    در مورد انس هم منظورتان از بلندمدت چیست؟ نشانه های قبل از طوفان هم همینطور...

    پاسخحذف
    پاسخ‌ها
    1. در تایم روزانه یا هفتگی با دید بلند مدت و کلی یک خط روند بسیار مهم و کلیدی هست که توی تصویر میبینید:
      http://charts.mql5cdn.com/3/891/xauusd-d1-nord-group-investments.png
      دقت کنید که بازار چقدر به این محدوده حساسه. هر چند قیمت 1307 که فیبو 50% محکمی بود راحت شکست اما روی این خط روند، داستان فرق داره و فکر میکنم سرنوشت قیمت چند ماه آینده مشخص خواهد شد. به نظر من سناریوی نزولی محکمتر هست و حالا شاید مقداری صعود هم داشته باشیم اما میزان صعود و تثبیتش در قیمتهای بالاتر خیلی مهمه.
      طبق تصویر زیر و ایچیموکو در چند هفته بعد قیمت نباید با محدوده بنفش برخورد کنه که اگر این اتفاق بیافته نزول زیادی رخ میده و کف 1180 سریع لمس میشه و کف 3 قلو...
      http://charts.mql5cdn.com/3/892/xauusd-w1-nord-group-investments.png
      در صورتی که قیمت بالای محدوده بنفش تثبیت بشه یعنی خطوط تنکن و کیجون شکسته و روند میان مدت صعودی رو باید ببینیم که در تصویر اولی یک کانال هست با محدوده فیبو 38.2% که قیمت حدودی 1430 تا 1490 میتونه نوسان داشته باشه. باز هم تاکید روی خط روند بلند مدت هست که اول گفتم.
      چهار تصویر زیر هم هر کدوم به زیبایی اشباع قیمت و تاییدیه های واگرایی و بازگشت قیمت رو صادر کردند. حالا باید منتظر سیاستهای کلان موند. به قول استاد ادیب که گفته بودند بازار های بزرگ مثل اونس قبل از تغییرات اساسی سیگنال غلط صادر میکنن...
      اگر اینبار نزول اتفاق بیافته و محدوده 1180 قبلی بشکنه هدف میتونه 1150 باشه که فیبو 5 ساله 61.8 هست
      شاید مفهوم همون نشانه های قبل از طوفان
      http://charts.mql5cdn.com/3/892/xauusd-d1-nord-group-investments.png

      http://charts.mql5cdn.com/3/891/xauusd-d1-nord-group-investments-3.png

      http://charts.mql5cdn.com/3/891/xauusd-h4-nord-group-investments.png

      http://charts.mql5cdn.com/3/891/xauusd-d1-nord-group-investments-2.png
      لطفا به تایم فریم ها دقت کنید

      حذف
    2. به نوشته شما سر زدم . با تشکر از اطلاع رسانی و تحلیل خوب شما اما در مورد پوند به ین سقف قبلی خیلی وقته زده شده و بیشتر از طرف ضعف ین بوده که اون هم به خاطر بانک مرکزی ژاپن بود برای پایین نگاه داشتن ارزش پول و افزایش صادرات

      حذف
    3. ممنون از اطلاعات تکنیکالتون.

      اون مطلب برای حدود سه هفته قبله و منظورم بیشتر اشاره به روند مثبت پوند بود که هفته قبل هم نظر بانک مرکزی انکلیس در همین راستا بوده است. در مورد ین درست است اما پوند به ین به دلیل رشد پوند افزایش مضاعفی را به نسبت ارزهای دیگر تجربه کرده است در دو سه ماه اخیر.

      حذف