۱۳۹۲ دی ۱۴, شنبه

آیا روزهای خوش یورو تداوم می‌یابد؟

مقاله من درباره یورو که در روزنامه دنیای اقتصاد چاپ شده است. 
.
.

اگرچه در سال 2012 سرخط همه خبرها و تحلیل های مربوط به یورو، احتمال خروج یونان و حتی آلمان از این واحد پولی و فروپاشی آن بود و دیدن صحنه های اعتراضات مردمی در کشورهای مختلف این واحد پولی اتفاقی عادی شده بود، اما یورو در سال 2013 با وجود فراز و فرودهای زیادی که داشت، در کل بازگشت اعتماد به این واحد پولی را نشان داد و توانست در برابر دلار صعودهایی تاریخی را بعد از سقوط های تاریخی سال های قبل ثبت کند و حتی در آخرین روزهای سال 2013 به طور محسوسی در برابری بالای 1.38 قرار بگیرد. البته همه رشدهای یورو در برابر دلار مورد انتظار بازیگران بازار ارز نبوده است. حتی می توان گفت یورو بخصوص در اواخر سال 2013 به طور غیرمنتظره ای در برابر دلار افزایش یافته بود، در حالیکه همگان عکس این اتفاق و کاهش ارزش یورو لااقل در برابر دلار را انتظار می کشیدند. دلایل هم کاهش محرک های مالی در آمریکا توسط فدرال رزرو، اعداد اقتصادی بهتر آمریکا به نسبت اروپا و همچنین تصویب زودتر از موعد و بدون جنجال بودجه آمریکا بود که همگی می توانستند یورو را با افت در برابر دلار مواجه کنند. اما اینچنین نشد.
می توان سه عامل را برای این حرکت یورو در انتهای سال 2013 بیان کرد. یک اینکه با کاهش ناگهانی نرخ بهره یورو به 0.25 در جلسه ماه نوامبر بانک مرکزی اورپا، اقدام جدیدی از این بانک که منجر به کاهش ارزش یورو شود، انتظار نمی رود و البته رییس این بانک نیز مانند قبل از استفاده از "تمامی ابزارها" سخن نمی گوید که همین بر خلاف اثر کاهشی ابتدایی کاهش نرخ بهره در نوامبر، به تدریج روند افزایشی یورو را موجب شده است. در عین حال با بهبود اعداد اقتصادی حوزه یورو بخصوص بهبود وضعیت کشورهایی همچون یونان، اسپانیا و ایرلند، چشم انداز اقتصادی بهتری برای این حوزه انتظار می رود و با بازگشت اعتماد، تقاضا برای سرمایه گذاری در این حوزه افزایش یافته و در صورت ادامه روند مثبت، باز افزایش خواهد یافت که همین سبب تقویت یورو و چشم انداز مثبت آن شده است. در کنار این دو عامل یک اتفاق مقطعی نیز مطرح است و آن اینکه بانک ها برای بهبود سرمایه خود سعی در بازگشت سرمایه های خود از خارج از حوزه یورو دارند و همین سبب فروش ارزهای دیگر در برابر یورو توسط آنها شده است. به همین دلیل است که شاید با کاهش فشار خرید یورو دیده می شود در روزهای ابتدایی سال یورو از آن قیمت های بالای خود پایین آمده است و در مرز 1.36 در برابر دلار قرار گرفته است.
اما یک سوال اساسی وجود دارد و آن اینکه آیا یورو به واقع روزهای بد را پشت سر گذاشته است و بحران های یکی دو سال اخیر آن پایان یافته است؟ در سال 2013 دو اتفاق عمده افتاد. یک اینکه بر خلاف سال قبل از آن، مردم اکثر کشورهای اروپایی به نوعی با شرایط سخت اقتصادی کنار آمدند و نشان دادند که در نهایت می خواهند با وجود همه دردسرهای پول مشترک، بخشی از واحد پولی یورو باقی بمانند. این به نوعی فشار اجتماعی را از کشورهای این حوزه برداشت. در کنار این اتفاق، اعداد خوبی بود که از این واحد پولی منتشر می شد. مهمترین آنها بهبود هرچند اندک بیکاری و چشم انداز بهتر رشد اقتصادی بود. البته درست است که اتفاقاتی مانند قبرس به صورت مقطعی توانستند به اعتبار یورو ضربه وارد کند اما در مقابل هم وضعیت بانک های اسپانیا بیش از حد انتظار بهبود داشته است، ایرلند با وجود بدهی زیاد، خاتمه دریافت کمک از اتحادیه اروپا را اعلام کرد که به نوعی توانایی و امید آن کشور برای حل مشکلات را نشان می داد، و علاوه بر اینها، اعتماد سرمایه گذاران به بازار اوراق قرضه کشورهای در بحران مثل یونان و اسپانیا و ایتالیا نیز بازگشت که نقش مهمی در کاهش بدهی های این کشورها و کاهش مشکلات اقتصادی آنها دارد. مثلا بازدهی اوراق قرضه ده ساله یونان که در اوج بحران این کشور به بالای 30 درصد رسیده بود هم اکنون در حدود 8 درصد است که هم کاهش بدهی های یونان را سبب شده و هم نشان دهنده میزان اعتماد بازار به اقتصاد بحران زده ای همچون یونان است. در کنار این اتفاقات عملگرایی بانک مرکزی اروپا و کاهش نرخ بهره در دو مقطع از سال 2013 و نیز توافق کشورهای این اتحادیه برای اصلاح ساختار بانکی این اتحادیه نیز سبب تقویت بانکداری این حوزه و کاهش ریسک نکول آنها و افزایش اعتماد سرمایه گذاران خواهد شد. در نهایت نیز بهبود شرایط آمریکا و چین به عنوان مهمترین شرکای تجاری اروپا نیز در این میان بی تاثیر نبوده اند.
با توجه به این اتفاقات، در حال حاضر بازار اعتقاد دارد که روزهای بد برای یورو گذشته اند اما این لزوما به معنای آمدن روزهای خوب نیست. زیرا که مهمترین خصوصیت واحد پولی یورو، تمرکز تصمیم گیری پولی و پراکندگی تصمیم گیری های مالی و سیاسی است که سبب شده است که کشورها بر خلاف تکثر در نوع نگرش به سیاست و نیز فرهنگ کار، مجبور باشند که زیر یک سقف پولی در کنار هم جمع شوند. مثلا بین فرهنگ کار و سیاست ورزی آلمانی ها با فرهنگ کار و سیاست ورزی اسپانیایی ها و یا یونانی ها هیچ سنخیتی وجود ندارد. همین تضاد عمیق و حل ناشدنی که اثرات خود را در حوزه مالی نشان می دهد، باعث شده است که هنوز مشکلات این حوزه پایان یافته به طور کامل تلقی نشوند. به همین دلیل علیرغم اینکه یورو هم اکنون در برابری حدود  1.36 در برابر دلار قرار دارد و هنوز ممکن است دوباره نرخ های بالاتری را تجربه کند، موقعیت آن به شدت به اخبار گوشه و کنار این حوزه پولی وابسته است. هیچ بعید نیست که به یکباره خبری از یونان یا اسپانیا و یا از اقتصاد کوچکی چون قبرس بیرون بیاید و یورو را با سقوطی دوباره، هرچند مقطعی، مواجه کند. اما حتی اگر خبر بدی هم از این حوزه بیرون نیاید، برابری بالای یورو در برابر دلار نمی تواند دوام طولانی داشته باشد. یورو در این دوران گذار بیش از هر چیز به ارزی ارزان برای تقویت صادرات خود نیاز دارد. البته این  به شرطی است که در آمریکا نیز اتفاقاتی نیفتد که سبب کاهش ارزش دلار شود. 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر