۱۳۹۲ دی ۱۲, پنجشنبه

بحران جمعیت در ژاپن

ژاپن زمانی یکی از پویاترین اقتصادهای دنیا بود. از وسایل خانگی سونی تا محصولات فرهنگی آن از جمله کارتون های ساخت ژاپن، دنیا را در نوردیده بود. اگرچه هنوز ژاپن سومین اقتصاد دنیاست اما آن دوران درخشان به پایان رسیده است. لوازم خانگی های ژاپنی کم کم جای خود را به محصولات کره ای و چینی داده اند و دیگر خبری از کارتون هایی با شهرت جهانی همچون فوتبالیست ها نیست. ژاپن حالا کشوری است که حدود دو دهه است با رکود اقتصادی مزمنی دست و پنجه نرم می کند و حالا کم کم بحران های اجتماعی نیز در آن ظهور پیدا کرده اند. مهمترین این بحران ها بحران جمعیت است. جمعیت ژاپن سیر نزولی به خود گرفته است و برای اولین بار در سال 2012 رشد منفی 1.1 درصدی را تجربه کرده است. جمعیت فعلی آن نیز اکثرا پیر هستند. بنا به آمار 25 درصد جمعیت ژاپن بالای 65 سال دارند. معمولا ساختار جمعیتی هرمی است که در پایین هرم جوان تر ها بیشتر از پیرها در بالای هرم هستند و آن نیروی جوان می تواند بار بخش پیر و ناتوان جامعه را به دوش بکشد. اما در ژاپن این هرم معکوس شده است و در حقیقت نیروی جوان کافی برای حمایت از این جمعیت پیر که هر روز هم پیرتر می شود، وجود ندارد. در ضمن با کاهش نیروی کار، مهمترین منبع پرداخت مالیات و تامین درآمد دولت ژاپن نیز از بین می رود. پس بی دلیل نیست که ژاپن یکی از بدهکارترین کشورهای دنیاست. فیلم زیر، مستندی از بی بی سی است که به خوبی این موضوع را نشان داده است. از بخش های جالب این فیلم آن است که نشان می دهد مردان ژاپنی دیگر علاقه ای به رابطه برقرار کردن با جنس مخالف ندارند و این نیاز عاطفی خود را از طریق شخصیت های مجازی برطرف می کنند. خنده دار است که در فیلم از مردی ژاپنی که متاهل است سوال می شود بین زنش و آن شخصیت مجازی کدام را ممکن است انتخاب کند و او نمی داند چه جواب بدهد. دلیل واقعا اقتصادی است یا نه، اما جمعیت جوان ژاپن به شدت نسبت به آینده ناامید است و به همین دلیل رغبتی به حفظ نسل خود از طریق ازدواج نمی بیند. ترجیح می دهد تنها باشد.
از بخش های دیگر جالب این فیلم اشاره به زندانی است که افراد زندانی در آن در سن های بالایی هستند تا جایی که در میانه راهروها برای رفت و آمد افراد مسن میله هایی گذاشته اند تا کمک راه رفتن به زندانیان باشد که اکثر آنها پیرند. در ضمن هر غذایی را نیز نمی توانند با توجه به سلامت آنها به آنها بدهند. این زندان آنقدر هم گاه برای حل مشکل تنهایی این افراد مفید بوده است که حتی بعد از آزادی دوباره دست به جرم زده تا به زندان باز گردند.   
در پایان اما یکی از راه حل ها پذیرش مهاجر است که بررسی می شود. یعنی همان کاری که کشورهای اروپایی که مشکل مشابهی دارند به آن متوسل شده اند. این نسل مهاجر چون در اکثر مواقع از کشورهای فقیرتر و با مشکلات اجتماعی بیشتر مهاجرت می کنند، امید و انرژی زیادی برای رشد و تامین خواسته های کشورهای هدف دارند تا بتوانند در آن کشورها باقی بمانند. نگاهی به 50 سال گذشته نقش مهم مهاجران به عنوان مثال در انگلیس و فرانسه را نشان می دهد که حتی این مهاجران توانسته اند بعد از یکی دو نسل به مراتب بالای حکومتی نیز دست یابند. حتی مجری خود این فیلم پدر و مادری هندی دارد ولی الآن شاید بهتر از خیلی از کسانی که اصالتا انگلیسی هستند در حال خدمت به کشور جدیدش است. اما این راه حل در ژاپن طرفدار زیادی ندارد از آن جهت که ژاپنی ها به شدت به فرهنگ خود وابسته اند و نمی خواهند ترکیب اجتماعی و فرهنگی خود را در مهاجرت عمده (mass immigration) که خیلی کشورها تجربه کرده اند از دست بدهند. زبان پیچیده ژاپنی نیز مزید علت است. در حالیکه زبان انگلیسی یا فرانسوی راهی است که خیلی کشورها به خصوص مستعمره های قدیمی انگلیس مثل هند و یا فرانسه مثل کشورهای آفریقایی یا عرب، جمعیت عمده مهاجر به کشورهای انگلیسی زبان و یا فرانسوی زبان را تشکیل می دهند اما در مورد ژاپن این کار ممکن نیست از آن جهت که به جز ژاپنی ها جمعیت زیادی این زبان را بلد نیستند.
اطلاعات بیشتر در مورد جمعیت ژاپن و ترکیب آن را در این لینک ویکیپدیا می توانید ببینید. در ضمن فیلم مستند بی بی سی هم کوتاه اما زیباست که دیدن آن را حتما توصیه می کنم.  
.
.
.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر