۱۳۹۲ آذر ۲, شنبه

طلا 2013 را چگونه تمام می‌کند؟

مقاله امروز من راجع به طلاست که در روزنامه دنیای اقتصاد نیز به چاپ رسیده است. (لینک)
.
.
در انتهای سال 2012 در مصاحبه ای که بلومبرگ با هشت مدیر سرمایه گذاری انجام داده بود، نظر آنها را راجع به سرمایه گذاری آنها در سال بعد جویا شده بود. در جواب اکثر آنها می شد اقبال به بازار سهام بخصوص آمریکا را دید و در عوض هیچ یک از آنها به طلا اشاره نمی کنند. در حقیقت این کمی عجیب به نظر می رسید وقتی بدانیم که تقاضای سرمایه گذاری در دو فصل پایانی سال 2012 بیشترین میزان را در میان فصل های سال 2012 داشته است و نشان می داد که سرمایه گذاران در انتهای سال 2012 با امید به رشد قیمت طلا به استقبال سال 2013 می رفتند. اما در سال 2013 چه اتفاقی برای طلا افتاد؟
از ابتدای سال 2013 همیشه در ذهن سرمایه گذاران این سوال وجود داشت که صعودهای طلا کی خاتمه می یابد؟ در حقیقت با تمام جذابیت هایش در هزاران سال برای بشر، از دید سرمایه گذار و حتی اکثر آنها که طلا را به عنوان جواهر و زیورآلات می خرند، طلا چیزی جز یک کالای سرمایه گذاری نیست که هدف از مالکیت آن این است که بازدهی مالی داشته باشد یا پشتوانه فرد در روزهای نیاز باشد. اما وقتی این کالای سرمایه گذاری در 12 سال پیاپی روند مثبت داشته است، همین تردیدها را بیشتر می کند که چه موقع این روند خاتمه می یابد و چه موقع باید از بازار طلا خارج شد. شروع این اتفاق نیاز به تغییر در عواملی داشت که سبب شده بودند قیمت طلا بالا برود و مهمترین آن عوامل هم سیاست های انبساطی فدرال رزرو و خرید اوراق قرضه و به نوعی چاپ دلار بود. در حقیقت همین انتظارات بود که در سال 2011، قیمت طلا را به نزدیک 2000 دلار در هر اونس رساند و بعد از عدم برآورده شدن انتظارات بازار در آن زمان، دیگر طلا هیچوقت به بالای 1900 دلار در هر اونس بازنگشت. این نشان می دهد که تا چه حد قیمت طلا به این موضوع وابسته است. پس اگر در سال 2013 تحولی در قیمت طلا باید رخ می داد، آن اتفاق باید به برنامه خرید اوراق قرضه آمریکا مربوط می بود که آن هم منوط به بهبود شرایط اقتصادی آمریکا بخصوص آماری بیکاری این کشور و رسیدن آن به 6.5 درصد است.
بهبود بازار کار آمریکا تقریبا در سال 2012 شکل مشخص تری گرفت که نرخ بیکاری در ابتدای سال 8.7 درصد بود و در نهایت در انتهای سال به 7.8 درصد رسید. همین کافی بود که عده بسیاری را به این نتیجه برساند که اقتصاد آمریکا به ریل بازگشته و به این ترتیب دیر یا زود زمان کاهش خرید اوراق قرضه فرا خواهد رسید. در کنار این خبر، بازارهای سهام آمریکا نیز به خوبی در حال رشد بودند که همین سبب می شد که اعتماد به این بازار رقیب طلا بیشتر شود که خبر خوبی برای طلا نبود. با این اوصاف گویی در بازار، بسیاری به این نتیجه رسیده بودند که در رابطه با طلای زیادی که در این سال ها انباشته کرده اند، باید کاری کنند اما دقیقا نمی دانستند چه وقت باید وارد عمل شوند. اولین خبر جنجالی در این زمینه خروج سوروس و بیکن، دو میلیاردر سرمایه گذار، از بازار طلا در اوایل سال 2013 بود. البته سرمایه گذار عمده دیگری به نام آقای پاولسون بر ماندن در بازار طلا اصرار داشت و این نشان می داد که دید همه سرمایه گذاران در آن زمان مشابه نبوده است. بازار بعد از اعلام این خبر تا مدتی در نرخ های حدود 1500 تا 1600 دلار در هر اونس باقی ماند. اما اتفاق مهمی که جرقه سقوط انفجاری طلا را زد، ماجرای قبرس و بحران بدهی این کشور بود که طی پیشنهادی قرار می شد طلاهای این کشور برای جبران بدهی آن کشور به بازار عرضه شود و ترس همه این بود که این روش مدلی برای دیگر کشورهای بحران زده حوزه یورو نیز بشود. همین موضوع در کنار تبلیغات وسیع چند شرکت سرمایه گذاری برای فروش طلا و دعوت همگان به فروش آن، سقوط تاریخی طلا را رقم زد. کاهش شدید دوم قیمت طلا چند هفته بعد و با سخنرانی برنانکه رقم خورد که تصویر بهتری از اقتصاد آمریکا می داد و به طور ضمنی به کاهش خرید اوراق قرضه اشاره کرد.   
این کاهش شدید قیمت طلا دو اثر متفاوت داشت. یک اینکه تصمیم سرمایه گذارانی را که منتظر زمانی برای خروج از بازار طلا بودند، تسریع کرد ولی در عوض سیلی از خریداران را روانه بازار کرد که این زمان را بهترین زمان برای خرید طلا و جواهر می دانستند. از همین رو در برابر افت شدید تقاضای سرمایه گذاری، تقاضای جواهر در نیمه دوم سال 2013 به شدت افزایش پیدا کرد. اما خروج سرمایه گذاران از بازار طلا آنقدر حجیم و شدید بود که افزایش تقاضای جواهرآلات نتوانست آن را جبران کند. اما آمار فصل سوم تقاضای طلا نشان می دهد که با وجود اینکه میانگین قیمت طلا در فصل سوم کمتر از فصل دوم بوده است، تقاضای جواهرات نیز به شدت کاهش یافته است و این نشان می دهد که عطش اولیه بازار در برابر قیمت های پایین طلا خاتمه یافته و بازار مصرفی نیز با یک تاخیر همراه با بازار سرمایه گذاری به این نتیجه رسیده است که می توان به قیمت های پایین تر چشم داشت یا لااقل قیمت ها دیگر خیلی بالا نخواهد رفت.
بعد از سقوط های شدید طلا تا کنون، طلا به مناسبت های مختلف افت و خیزهای مداومی را تجربه کرده است ولی نتوانسته است نه به کانال قیمتی 1400 دلار در هر اونس وارد شود و نه به زیر 1200 دلار در هر اونس سقوط کند. حالا سوال این است که آینده طلا چیست؟ آیا بازار اعتقاد دارد که قیمت طلا باید بالا برود یا بر عکس پایین بیاید؟ در ادامه هر دو دیدگاه بررسی شده اند و سعی می شود از دیدگاه هر دو گروه به این سوال جواب داده شود که چرا باید قیمت طلا بالا برود یا برعکس پایین بیاید.
1= چرا قیمت طلا باید بالا برود؟
موافقان این دیدگاه به تداوم دلایلی اشاره می کنند که تاکنون قیمت طلا را بالا برده بود و از مهمترین آنها سیاست های انبساطی هم در آمریکا و هم در گوشه و کنار دنیاست. برنانکه و خانم یلن رییس بعدی فدرال رزرو هر دو نشان داده اند که وضعیت اقتصاد آمریکا را میانه می دانند و به همین دلیل اعتقاد دارند که برنامه خرید اوراق قرضه باید تداوم داشته باشد. علاوه بر این در حوزه یورو نیز سیاست های مشابهی نیز ممکن است اتخاذ شود و یا در ژاپن یکی از بزرگترین برنامه های خرید اوراق قرضه در حال حاضر در جریان است. تمامی اینها سیگنال هایی برای کاهش ارزش ارزها و افزایش تقاضا برای طلا هستند. در کنار این موضوع، ریسک ریزش بازار سهام در آمریکا مطرح است. بازاری که در روزهای اوج خود است و به طور طبیعی احتمال وجود حباب را در بازار سهام در این روزها مطرح کرده است. احتمال قطع خرید اوراق قرضه نیز مزید علت است که بازار سهام ممکن است در اثر آن با افت شدیدی در آینده نزدیک روبرو شود. از طرف دیگر تنش های سیاسی در آمریکا بر سر بودجه و نیز سقف بدهی ها هنوز به راه حل دائمی منتهی نشده است و نایقینی این موضوع می تواند سبب تاخیر در بهبود شرایط اقتصادی آمریکا شود. تمامی اینها می توانند، محرک قیمت طلا برای صعودهای دوباره باشند. 
از موافقان این گروه می توان به آقای پاولسون اشاره کرد که هنوز بخش عمده طلای خود را نگه داشته است و امیدوار است که به این دلایل قیمت طلا دوباره بالا برود. مارک فابر سوییسی نیز از جمله سرمایه گذاران بدبین به رشد فعلی بازار سهام است و آن را حبابی ایجاد شده توسط فدرال رزرو می داند و نه روند طبیعی و رشد واقعی بازار سهام. به همین دلیل او اعتقاد دارد اعداد خوب اقتصادی فعلی موقتیند و امید چندانی به بهبود دائمی اقتصاد ندارد و به همین دلیل این روزها به طور مداوم در حال خرید طلاست.
2- چرا قیمت طلا باید پایین تر برود؟
موافقان کاهش بیشتر قیمت طلا اعتقاد دارند که اقتصاد آمریکا به طرز محسوسی رو به بهبودی است و این کشور توانسته بر بسیاری از مشکلات پس از بحران مالی سال 2008 فائق آید و به همین دلیل دیر یا زود برنامه خرید اوراق قرضه نیز متوقف می شود. البته درست است که این اتفاق هنوز نیفتاده است اما به هر حال رفتار بازارها با انتظارات بازیگرانشان شکل می گیرند و همین که بازار اطمینان دارد که خرید اوراق قرضه به زودی متوقف خواهد شد، به این خبر پیشاپیش واکنش نشان می دهد. البته مسابقه برای خروج سریعتر از بازار طلا ممکن است که سقوط های این بازار را شدیدتر از معمول کرده باشد. اما حتی اگر خرید اوراق قرضه تداوم یابد باز به نوعی به زیان طلا خواهد بود زیرا تداوم خرید اوراق قرضه در کنار آمارهای خوب اقتصادی و بازار سهام رو به رشد دلیل دیگری است که سرمایه گذاران نیاز کمتری به پوشش مخاطرات سقوط بازار سهام از طریق طلا دارند و می توانند با اطمینان بیشتر و ریسک کمتری بازدهی بالاتری را در بازار سهام جستجو کنند که همین نکته دوباره به زیان طلاست.
در مورد استدلال دیگر که کشورهای دیگر هم سیاست های انبساطی دارند و همین تقاضا برای طلا را افزایش می دهد، می توان به عنوان نمونه به ژاپن اشاره کرد. در حقیقت قیمت طلا با وجود سقوط های شدید به دلار آمریکا، سقوط کمتری را به ین ژاپن تجربه کرده است از آن جهت که ین ژاپن در این مدت نیز خود سقوط شدیدی را بدلیل برنامه خرید اوراق قرضه در این کشور داشته است. اما جالب آنکه سقوط ین، نه تقاضای جواهر و نه تقاضای سرمایه گذاری در ژاپن را آن چنان که باید افزایش نداده است که یک دلیل آن ناشی از تفاوت دیدگاه و جایگاه طلا در میان ژاپنی ها نسبت به هندی ها و یا چینی هاست. در ضمن سقوط های اصلی طلا دقیقا زمانی رخ داده است که در ژاپن که یکی از بزرگترین اقتصادهای دنیاست، یکی از بزرگترین برنامه های خرید اوراق قرضه آغاز شده است. این خبر ناامید کننده ای برای آنهاست که سعی دارند رابطه محکمی بین سیاست های انبساطی در نقاط دیگر دنیا و ارزش طلا به دلار آمریکا نشان دهند. در عوض بیشتر تقاضای طلا در این مدت در کشورهایی بوده است که دقیقا سیاست های انبساطی چندانی نداشته اند اما به طور سنتی مردمانشان به طلا توجه خاص دارند و قیمت های پایین را فرصتی برای خرید دیده اند. ولی تداوم ریزش قیمت طلا، آنها را نیز متقاعد کرده است که در فصل سوم سال 2013 تقاضای کمتری داشته باشند.
بخش دیگر استدلال این گروه آن است که طلا تنها بازاری نیست که به بهبود اقتصاد آمریکا و انتظار کاهش و توقف خرید اوراق قرضه واکنش نشان داده است. مهمتر از بازار طلا، بازار اوراق قرضه است که افت شدیدی را در همین مدت تجربه کرده است. این افت شدید ارزش اوراق قرضه و یا افزایش بازدهی آنها دقیقا بیانگر انتظار بازار به افزایش نرخ بهره در آمریکاست که این احتمال، آینده طلا را بدتر می کند. در کنار این سیگنال های مثبت از اقتصاد آمریکا، اما تورم این کشور نتوانسته آنچنان که باید رشد داشته باشد. تورم پایین در کنار کاهش خرید اوراق قرضه که برنامه ای تورم زاست، این نگرانی را ایجاد می کند که تورم پایین مزمنی در اقتصاد آمریکا ایجاد شود و حتی تبدیل به تورم منفی شود. این خبر را نیز باید به خبرهای بد دیگر برای بازار طلا اضافه کرد که یکی از اهداف آن پوشش مخاطرات تورمی است. 
تمامی موارد فوق خیلی از سرمایه گذاران را نیز به این نتیجه رسانده است که طلا حتی ممکن است که قیمت 1000 دلار در هر اونس و حتی پایین تر را نیز تجربه کند. از میان افراد مشهور می توان به پروفسور روبینی اشاره کرد که شهرت خود را بیشتر مدیون پیش بینی بحران مالی سال 2008 است. اکثر موسسات مالی مشهور و یانک های نیز در زمره همین گروه قرار دارند. مثلا بانک گلدمن ساکس قیمت طلا را 1050 دلار در هر انس برای پایان سال 2013 پیش بینی کرده است. یا بانک کردیت سوییس میانگین 1150 دلار در هر اونس را برای نیم سال دوم 2013 پیش بینی کرده است.
با این توضیحات به نظر می رسد که تا کنون کفه ترازو به سمت گروه دوم بوده است و طلا هنوز روند نزولی خود را حفظ کرده است. اما بازیگران بازارها هر روز اعداد جدیدی را می شنوند و بر اساس آنها ممکن است رفتار و  انتظارات خود را تغییر دهند.  

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر